Voor diverse aandoeningen wordt de grens van wat we afwijkend noemen vastgesteld door experts. In deze aflevering bespreek ik wat er gebeurt als die grens wordt aangepast. Het lijkt op wat we in hoofdstuk 4 hebben gezien. Maar er is ook een duidelijk verschil.
Steeds betere scans en nauwkeuriger laboratoriumtesten hebben voor grote verbeteringen in de geneeskunde gezorgd. Zo kunnen diagnoses nauwkeuriger worden gesteld en behandelingen beter worden gevolgd. Deze ontwikkelingen brengen ook een onverwacht effect met zich mee. Er zullen namelijk meer afwijkingen worden gevonden die gemiddeld kleiner zijn. In dit hoofdstuk leg ik uit hoe dat zit.
Soms kan een arts aan de hand van het verhaal van een patiënt en het lichamelijk onderzoek al een diagnose stellen. Maar, meestal wordt er nog extra onderzoek afgesproken om meer duidelijkheid te krijgen. In dit hoofdstuk bespreek ik kort de gangbare vormen van diagnostisch onderzoek. Daarnaast bespreek ik welke soorten uitslagen er bestaan. Het gaat deze keer nauwelijks over vroegdiagnostiek. Maar het is wel een belangrijk onderwerp omdat alle vroegdiagnostiek met diagnostisch onderzoek te maken heeft.
Dit is een lange aflevering omdat het niet lukt om alles in een paar zinnen uit te leggen. Ik leg eerst de begrippen vroegdiagnostiek, screening en bevolkingsonderzoek uit. Vervolgens komt aan bod wat vroegdiagnostiek echt betekent. Dat doe ik aan de hand van een paar voorbeelden. Geleidelijk aan wordt dan ook duidelijk aan welke eisen een ziekte moet voldoen, als je wilt gaan screenen.
Screening op kanker kent voorstanders en tegenstanders. Het lijkt allemaal zo eenvoudig. Als je een ziekte – en zeker kanker – vroeg ontdekt, zijn de kansen op genezing beter. Punt. Toch? Of toch niet? Het is helaas helemaal niet eenvoudig. Door onverwachte effecten lijkt screening altijd te werken, terwijl dat niet zo hoeft te zijn. Daarnaast kent screening ook grote nadelen. Die zijn nauwelijks bekend. Op zich zijn de achterliggende verklaringen voor dit alles vrij simpel. Maar, al met al is het best ingewikkeld. Vandaar dat ik heb besloten om in een serie blogs al deze aspecten te beschrijven. Ik hoop dat mensen daardoor meer gaan nadenken als een uitnodiging voor een screening in de bus valt.
Dit blog is uit 2014, maar nog steeds actueel. Hoe ik stapje voor stapje van mijn geloof in het nut van vroegdiagnostiek en screening ben gevallen. Er rust een verantwoordelijkheid op artsen en beleidsmakers om mensen te wijzen op het feit dat het allemaal niet zo duidelijk is. Doorgaan met het lezen van “Vroegdiagnostiek: hoe ik van mijn geloof ben gevallen.”
Vroeger is beter. Toch? Of toch niet? Als je je verdiept in deze materie blijkt dat allemaal niet zo duidelijk. Heel veel effecten treden sowieso op. Daarnaast heeft vroegdiagnostiek ook nadelen. Ale deze effecten worden in dit blog beschreven. Doorgaan met het lezen van “Algemene effecten van vroegdiagnostiek en screening”
Arjen Noordzij 