Intermezzo: voordracht van H. Gilbert Welch. Screening is a choice.

Ik heb nu 14 weken lang braaf elke week één nieuw blog geplaatst in de serie ‘alles over screening’. Deze week doorbreek ik de serie met een intermezzo. Op initiatief van de zorgverzekeraar VGZ bracht Gilbert Welch een bezoek aan Nederland. Dat resulteerde in een druk bezocht symposium in het Antoni van Leeuwenhoek ziekenhuis (AvL): Screening is a choice. Het werk van Welch gaat precies over alle onderwerpen die in deze serie aan bod komen. Daarom leek het me een goed idee om deze week een impressie van die bijeenkomst te plaatsen.

Welch tijdens presentatie

Figuur 1. H. Gilbert Welch aan het woord in het AvL (foto AvL)

Doorgaan met het lezen van “Intermezzo: voordracht van H. Gilbert Welch. Screening is a choice.”

14. Effect van vroegdiagnostiek op het aantal patiënten

In eerdere hoofdstukken is de invloed van vroegdiagnostiek op het aantal patiënten een paar keer aan bod geweest. In deze bijdrage diep ik dat verder uit. Als je hoofdstuk 10 – 12 nog niet hebt gelezen, kun je dat beter eerst doen. Die kennis heb je nodig om dit hoofdstuk te begrijpen. Daarnaast leg ik een aantal belangrijke epidemiologische begrippen uit.

Incidentie 2017
Figuur 1. Het aantal nieuwe kankerpatiënten in 2017 in Nederland. Aparte getallen voor mannen en vrouwen. In totaal worden huid- en darmkanker het meest gevonden. Omdat deze zowel bij mannen als bij vrouwen voorkomen, is dat in de figuur niet goed te zien. (Bron IKNL, http://www.cijfersoverkanker.nl)
Doorgaan met het lezen van “14. Effect van vroegdiagnostiek op het aantal patiënten”

13. Overdiagnostiek en overbehandeling. Het tweede grote probleem van screening.

Er zijn kankergezwellen die voor een patiënt helemaal geen problemen geven. Ze groeien niet of slechts heel traag en ze zaaien nauwelijks uit. Wat gebeurt er als zo’n gezwel wordt gevonden? Daar gaat het dit hoofdstuk over. We zullen zien dat het zorgt voor het tweede grote probleem bij screening.

Overdiagnose covers
Figuur 1. Overdiagnostiek krijgt meer en meer aandacht. Zowel in de lekenpers als in medische vakbladen. Links artikel in Elsevier, december 2017 (bron: http://www.elsevierweekblad.nl). Rechts coverafbeelding van het themanummer van de British Medical Journal, geheel gewijd aan overdiagnostiek (bron http://www.bmj.com)
Doorgaan met het lezen van “13. Overdiagnostiek en overbehandeling. Het tweede grote probleem van screening.”

12. Niet alle kankergezwellen zijn gelijk: length-time bias

De lead-time is niet voor alle kankergezwellen gelijk. Hoe kwaadaardiger de tumor, hoe korter die lead-time. In dit hoofdstuk leg ik uit dat dit invloed heeft op de kans dat een tumor wordt gevonden bij screening.

Kamer van Ames
Figuur 1. Kamer van Ames. Het is niet wat het lijkt: beide personen zijn even lang. Dit hoofdstuk gaat ook over verwarrende effecten van lengte.
Doorgaan met het lezen van “12. Niet alle kankergezwellen zijn gelijk: length-time bias”

11. De kwaadaardigheid van kanker en de lengte van de lead-time

11. De kwaadaardigheid van kanker en de lengte van de lead-time

We hebben in hoofdstuk 10 gezien wat de lead-time is. In dit hoofdstuk zullen we zien dat de kwaadaardigheid van een kankergezwel bepaalt hoe lang de lead-time is. Daarvoor moet ik eerst duidelijk maken wat ‘kwaadaardigheid van kanker’ betekent.

Pussy s and tigers
Figuur 1. Allebei katachtig en toch heel verschillend. Zo is het met kanker ook.
Doorgaan met het lezen van “11. De kwaadaardigheid van kanker en de lengte van de lead-time”

10. Lead-time: de verklaring voor alle effecten van vroegdiagnostiek.

De eerste 9 hoofdstukken waren een inleiding op waar het eigenlijk om gaat. Wat zijn de effecten van vroegdiagnostiek? Daarvoor moesten we eerst weten wat vroegdiagnostiek en screening inhoudt. Vervolgens was er informatie nodig over diagnostisch onderzoek en wat er gebeurt als er betere scans en testen komen. We hebben het gehad over uitslagen van testen: wat betekenen die nu eigenlijk. Tenslotte ging het in hoofdstuk 9 over het ontstaan en de groei van kanker.

Alle effecten van vroegdiagnostiek worden verklaard door één verschijnsel: de lead-time. Dat wordt in dit hoofdstuk besproken. De gevolgen van de lead-time zullen geleidelijk aan duidelijk worden in de komende hoofdstukken.

Waldorf en Statler
Figuur 1. Waldorf en Statler weten het wel: vroeger was alles beter. Is vroeger ook echt beter? Daar gaan het in dit hoofdstuk en de volgende hoofdstukken over.
Doorgaan met het lezen van “10. Lead-time: de verklaring voor alle effecten van vroegdiagnostiek.”

9. Het ontstaan en de groei van kanker: een ultrakorte inleiding in tumorbiologie

Hoe ontstaat een kankergezwel? Hoe groeit een kankergezwel? Hoe ontstaan uitzaaiingen? Allemaal vragen waar de tumorbiologie zich mee bezighoudt. In deze aflevering passeren deze vragen de revue. Uiteindelijk heeft dit ook weer invloed op het denken over vroegdiagnostiek en screening.

Microscoop
Figuur 1. Onderzoek naar tumorbiologie vindt vooral in laboratoria plaats. Daarbij wordt gebruik gemaakt van allerlei geavanceerde technieken. Op die manier probeert men de grote vragen achter kanker te beantwoorden en te zoeken naar de beste behandelmogelijkheden.
Doorgaan met het lezen van “9. Het ontstaan en de groei van kanker: een ultrakorte inleiding in tumorbiologie”